از فارس بودنم شرمنده‌ام

واکنشها به نوشته من به همراه بررسی تحلیلی آنها

در اینجا من اولین واکنشها را به همان صورت که در روی سابت بالاترین درج شده بوده است درج کرده­ام:

mehryaad۱۲ دقیقه قبل گفت:

تمام ایرانیان این اعدام ها رو محکوم کردند و به وقتش هم با این حکومت فاسد مقابله خواهند کرد.

خبر غیر واقعی !

این واکنش حاکی از این است که نویسنده این بند اصلاً به متن من توجه نکرده و آن را درست نخوانده است. من در همان ابتدای متن اصلی نوشته­ام، گفتم که "پس از عمل ضد بشری اعدام دسته­جمعی پنج تن، از جمله چهار کرد، توسط دولت جمهوری اسلامی یک واکنش بسیار شدید از جانب تمام احزاب و گروههای سیاسی نشان داده شد." در اینجا و سایر جاهای دیگر در همین متن به صراحت گفته­ام که همه گروهها واکنشی بسیار شدید به این عمل ضد بشری جمهوری اسلامی ایران نشان داده­اند. من در ادامه همین جملات اقرار کرده­ام که خودم هم در برابر سفارت فرانسه و در جمع معترضان بودم. لذا من این واقعیت را نقض نکردم که تمام گروهها به این اعدام واکنش شدیدی نشان داده­اند. اگر به این گفته مکرر من توجه نشود، البته این نتیجه استخراج خواهد شد که "خبر غیر واقعی" است. چه چیز غیر واقعی وجود دارد؟ در بخش بعد راجع به امری که در واقع و به صورتی بسیار ناآگاهانه غیر واقعی پنداشته شده است حرف خواهم زد.

رأی ۱hollywood۱۰ دقیقه قبل گفت:

چرا چرت و پرت می نویسی؟

از این ابراز نظر بسیار مؤدبانه بسیار سپاسگذارم. نویسنده این بند بسیار مختصر حتی لحظه­ای هم با خود نیندیشیده است که افراد دارای شخصیت انسانی هستند. جالب این است که بسیاری از این افرادی که به راحتی به من بی­احترامی می­کنند خود را مدافع احترام به حقوق انسانی می­دانند. فرض کنیم من ادعای بسیار نادرستی را مطرح کرده باشم. آیا نباید در مورد نادرستی این ادعا استدلال شود؟ آیا باید ادعای من به عنوان یک امر "چرت و پرت" رد شود؟ پس آزادی بیان کجاست؟ من نظری را بیان کردم و در نهایت خواستار اندیشیدن بر امری شدم که فراموش کردن و ندیدن آن را خطر می­دانم. بر فرض اینکه نگرانی من بیمورد یا اغراق­آمیز باشد –که معتقدم چنین نیست— آیا باید در بست رد شوم؟ پس دموکراسی کجاست؟

رأی ۰neovism۹ دقیقه قبل گفت:

تمام ایرانیان این اعدام ها رو محکوم کردند

محکوم کردن ما چه دردی رو دوا کرد، میشه این رو برام روشن کنی؟

من هم که در همان ابتدای متن اصلی مقاله همین حرف را زده­ام. اینکه این محکومیت چه دردی را دوا می­کند بحث مقاله من نبود.

رأی ۱hollywood۸ دقیقه قبل گفت:

این چرت و پرت ها چیه که نوشتی ؟

رأی ۱hollywood۶ دقیقه قبل گفت:

دوتا نظر شبیه هم است چونکه فیلترشکن اولترا سرف مشکل داره. بابت این امر پوزش میخوام.

ممنونم که از تکرار ناسزای خود و فقط به خاطر تکرار آن و نه به خاطر اصل ناسزاگویی معذرت خواهی کرده­اید.

رأی ۱Germanyکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

مزخرف محض

ایشان هم مانند آن خواننده قبل واکنش نشان داده­اند. لذا پاسخ من همان است که قبلاً ارائه کردم.

رأی ۱Germanyکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

اصلن تو فارس نیستی از نگارشت معلومه. من شک دارم ایرانی باشی

این واکنش بسیار جالب است. من فارس نیستم. از کجا معلوم است؟ از نگارشم. ایشان حتی به خود زحمت نداده­اند که اسمم را در گوگل جستجو کنند. ایشان حتی شک دارند که من ایرانی باشم. در ادامه خواهیم دید که یکی از این افراد چیز بسیار مهمی را کشف کرده است.

رأی ۱elcidکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

ما که نفهمیدیم جنبش دیگه چه جوری حمایتش رو از این عزیزان اعلام کنه؟
این داستانها را بندازید دور جناب ارش خان!

من دقیقاً واکنش آقای موسوی را در مورد مرگ دو نفر؛ سهراب اعرابی و فرزاد کمانگر، مقایسه کردم. من دقیقاً در مورد نحوه واکنش مردم داخل ایران حرف زدم.

رأی ۱neovismکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

ما که نفهمیدیم جنبش دیگه چه جوری حمایتش رو از این عزیزان اعلام کنه؟

!!!

 

مردم افغانستان هم در حالیکه فریاد می زدند "من شیرین هستم" به این اعدامها اعتراض کردند، اما ایرانیان در شهرهای بزرگی مانند تهران و اصفهان و شیراز و غیره کماکان ساکت بنشینند؟

این واکنش را اصلاً درک نمی­کنم.

رأی ۱mehryaadکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

کوردنشین

خوب دوست عزیز. من مایلم یک بحث بسیار مهم را مطرح کنم. اخیراً هم از تلویزیون بی­بی­سی و هم تلویزیون صدای آمریکا در مورد وضعیت افغانها و نگاه ایرانیها به آنها و نیز در مورد تحقیر افغانها در ایران بحثها و بررسیهایی پخش شده است. یکی از طنزنویسان ایرانی که میهمان برنامه صدای آمریکا بودند در انتقاد به این نگرش هموطنانمان به شهروندان افغان در ایران مطلبی را مطرح کردند که برای من بسیار جالب توجه بود. ایشان در مورد لهجه افغانها مثالهای زیادی را مطرح کردند تا نشان بدهند که آنها از ما بهتر فارسی صحبت می­کنند. به عنوان مثال او اعداد "صد"، "دویست"، "سیصد"، و "پانصد" را در لهجه مردم افغان با مردم ایران مقایسه کردند. ایشان به درستی گفتند که افغانها این اعداد را به ترتیب "صد"، "دوصد"، "سه­صد"، و نهایتاً "پنج­صد" می­نامند. به همین دلیل ایشان گفتند که علی­رغم تحقیر لهجه افغانها در ایران اتفاقاً نحوه بیان بسیاری از کلمات در متن زبان آنها بسیار دقیق­تر و منطقی­تر است. سؤالی که در آن واحد برایم پیش آمد این بود که اتفاقاً کوردها هم همین کلمات را برای همین اعداد به کار می­گیرند، آیا ایشان در این مورد چیزی می­دانند؟ ایشان که در مورد لهجه افغانها اطلاع دارند، آیا می­دانند که بسیاری از کلماتی که در اشعار حافظ و سعدی به کار رفته است، و در کلاسهای ادبیات به ما آموخته می­شد که این کلمات به ضرورت شعری به این صورت نوشته شده­اند، به همان صورت که در متن این اشعار به کار رفته­اند در زبان روزمره مردم کورد کاربرد دارد؟

دوست عزیز آن مردمانی که شما آنها را "کرد" می­نامید خود را "کورد" می­نامند. از آنجا که اسم قابل ترجمه نیست من آن را به همان صورتی نوشتم که کوردها به کار می­برند. اما شما بدون توجه به این همه من را به راحتی غیر ایرانی نامیده­اید. دلیل اصلی تبدیل من به غیرایرانی امری دیگر است که در بخش بعد به آن خواهم پرداخت.

در ضمن کوردها به خاطر اینکه در متنهای فارسی کلمه "کرد" به معنای همان "کورد" با فعل "کرد" اشتباه نشود اصرار دارند که این کلمه دقیقاً به فرم "کورد" نوشته شود. برای شما که بسیار کم با متنهایی که در مورد کوردها حرف بزند مواجه می­شوید این امر قابل احساس نیست، اما این مسئله برای کوردها بسیار مهم است.

رأی ۰neovism۱۵ دقیقه قبل گفت:

اصلن تو فارس نیستی از نگارشت معلومه. من شک دارم ایرانی باشی

یه جواب کاملا منطقی از یه کاربر با سابقه.

به این واکنش پاسخ داده­ام.

رأی ۱mehryaadکمتر از ۱ دقیقه قبل گفت:

مردم افغانستان هم در حالیکه فریاد می زدند "من شیرین هستم" به این اعدامها اعتراض کردند، اما ایرانیان در شهرهای بزرگی مانند تهران و اصفهان و شیراز و غیره کماکان ساکت بنشینند؟

مردم افغانستان در امنیت کامل زیر پرچم کشور قانون مداری دارن تظاهرات می کنند .
در خود استان کردستان هم کسی تظاهرات نکرد اعتصاب کردند ما هم تا تونستیم حمایت کردیم و در بیست دو خرداد هم هر کار از دستمون بر بیاد انجام می دیم .
شجاعت با خریت فرق داره دوست من!

سعی کنید فکر کنید و بعد نظراتتونو اینجا منعکس کنید هر چی ما مشکل داریم از همین تفکری احساسی دوستانه !

این حقیقت تا چه حد در مورد خود شما صدق می­کند دوست عزیز. در بخش بعد به بررسی این مهم خواهم پرداخت.

رأی ۰neovism۸ دقیقه قبل گفت:

شجاعت با خریت فرق داره دوست من !

سکوت هم با تصمیصم متفکرانه متفاوته.

خیلی جالب است. سکوت فارسها در زمان اعتصاب کوردها "تصمیم متفکرانه" است، اما سکوت کوردها در زمان اوج اعتراضات در تهران و سایر شهرهای فارس­نشین ایران "انفعال کوردها" تلقی می­شود.

بررسی ساختاری این واکنشها

این واکنشها ساختار بسیار جالبی دارند. اولین و مهمترین نکته این است که سرانجام این واکنشها این متن را از وبسیات بالاترین حذف کرد.[1] اما چرا؟ به این دلیل که همه معتقد بودند این خبر غیر واقعی است؟ چه چیزی غیر واقعی است؟ برداشت این بوده است که من گفته­ام هیچ گروهی به این اعدامها واکنش نشان نداده است. در حالیکه اصلاً متن من چنین چیزی را مطرح نکرده است. من به صراحت گفته بودم که "پس از عمل ضد بشری اعدام دسته­جمعی پنج تن، از جمله چهار کرد، توسط دولت جمهوری اسلامی یک واکنش بسیار شدید از جانب تمام احزاب و گروههای سیاسی نشان داده شد." تمام آنچه در این مقاله بیان شد بر اساس یک نیاز ضروری در عرصه اجتماعی ایران بود که آن را هم به صراحت اعلان کردم. من گفتم که:

نوشتن تاریخ از دیدگاه ملتهای زیر دست یک متد تقریباً جدید برای پی بردن به واقعیتهایی است که در یک وضعیت عادی به چشم نمی­آیند. به عنوان مثال نوشتن تاریخ آمریکا از دید سرخپوستان، نوشتن تاریخ کشورهای استعمار زده از دید خود مردمان استعمار شده و کارهایی از این دست که در جهان امروز کم نیستند. این کاری است که ایران نیاز دارد آن را انجام دهد. نوشتن تاریخ از دیدگاه کوردها و ترکها و دیگرانی که خود مورد ستم Persians می­بینند.[2]

در این متن من نگاه کوردها به آنچه در عرصه اجتماعی سیاسی ایران می­گذرد را شرح دادم. واکنشهایی که از جانب دوستان کوردم دریافت کردم همه نشان دهنده این بود که در مجموع این برداشت من را تأیید می­کنند. برخی انتقاداتی هم دارند، اما تاکنون با کوردی برخورد نکرده­ام که با اصل این نوشته من موافق نباشد. انتقاداتی که از جامعه کوردها دریافت داشته­ام اتفاقاً بسیار منصفانه بود و برخی از کوردها معتقد بودند که من در ضعیف بودن واکنش فارسها به این جریانات اغراق کرده­ام. من این انتقاد را بیشتر متوجه فرم و نحوه نگارش این متن می­دانم تا آن چیزی که عملاً در محتوای آن بیان شده است. به بیان دیگر من اصلاً از خودم حرفی نزده­ام، بلکه دید کوردها را در مورد حوادث جاری در ایران مطرح کرده­ام. برای اینکه دیدگاه کوردها را در مورد این مقاله ببینید به منابعی که این مقاله را درج کرده­اند مراجعه کرده و واکنش کوردها را بخوانید. این منابع از این قرارند:

وبسیات رادیو کوردانه:

http://www.kurdane.com/farsi/discussion/3691--s.html

وبسیات رنسانس:

http://www.renesans.info/index/index.php?id=1555

وبسایت Kurdishperspective:

http://kurdishperspective.com/readuser.php?id=801

وبسایت Peshmergekan:

http://www.peshmergekan.com/index_a.php?id=6549

فقط به عنوان یک نمونه دیگر از دیدگاهی که کوردها در مورد وضعیت اجتماعی و سیاسی خود در ایران دارند به این منبع که یک وبلاگ است مراجعه کنید:

http://balva.wordpress.com/2010/05/14/راه-رهایی-ایران-از-کردستان-می‌گذرد/

به علاوه بسیاری از ایمیلها و یادداشتهای مختلف شخصی که دریافت کردم همه و همه حاکی از این است که کوردها این نوشته را تأیید می­کنند. یعنی کوردها عموماً فضای سیاسی-اجتماعی ایران را به همان صورتی می­بینند که در متن این مقاله نشان داده­ام. اکنون این سؤال پیش می­آید که چه چیزی "غیر واقعی" است؟ کدام خبر غیر واقعی است؟ همانطوریکه قبلاً هم گفتم در متن مقاله­ام اصلاً ادعا نکرده بودم که هیچ گروهی هیچ واکنشی به اعدامهای اخیر نشان نداده است. من حتی نگفتم که جنبش سبز هیچ واکنشی نشان نداده است. من واکنش میرحسین موسوی را هم به این واقعه ذکر کردم. تمام آنچه که من بر این همه افزودم بررسی تمام این جریانات و تفسیر این واکنشها از دیدگاه مردمانی بود که خود را زیر دست و مورد ظلم می­بینند. این تفسیر چه خوشمان بیاید و چه خوششان نیاید در عرصه اجتماعی و در اذهان اکثریت قریب به اتفاق روشنفکران کورد وجود واقعی دارد. لذا باید نتیجه گرفت آنچه به صورت کاملاً ناآگاهانه توسط این افراد و اکثراً در قالب ناسزا در واکنش به نوشته من مطرح شده است در واقع این بیان است که "تصور و تفسیر کوردها از رخدادهای جاری در فضای اجتماعی-سیاسی ایران مزخرف و چرند است." انگیزه حذف این مطلب از وبسایت بالاترین هر چه باشد توسط کوردها به عنوان نمونه­ای دیگر از حذف کردن صدایی که از جانب آنان برخاسته است تلقی می­شود. اگر این دوستان محترم تمام برداشت کوردها از فضای سیاسی-اجتماعی ایران "چرند" و "مزخرف" می­دانند، باید بگویم که متأسفانه هنوز از بلوغ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی فاصله زیادی داریم. دلیل خارجی شدن من هم مین است. هر کسی که انتقادی بسیار بنیادین به هموطنانم مطرح کند یک خارجی و مزدور است، وگرنه محال است در متن من هیچ نشانه­ای دال بر خارجی بودن من وجود داشته باشد، چون من به هر حال از یک پدر و مادر ایرانی و در ایران متولد شده و تا سن 27 سالگی هم در این کشور زندگی کردم.

ایران یک موزائیک است

این ادعا که ایران یک موزائیک زیبا است بارها و بارها توسط فعالان سیاسی و مدنی مختلف و نیز حتی توسط سران جمهوری اسلامی مطرح شده است. در اینکه ایران یک موزائیک است شکی ندارم. در اینکه این موزائیک می­تواند زیبا باشد نیز شکی ندارم. اما در این مورد که در جهان واقع، در وضع سیاسی-اجتماعی حاکم بر ایران در طول تاریخی بسیار طولانی به درازای 2500 سال این موزائیک زیبا بوده باشد، شکهای زیادی وجود دارد. نکته بسیار جالب توجه که قبلاً در متن یکی از مقاله­هایم به آن پرداخته­ام این واقعیت تلخ است که وقتی آیت­الله خمینی به قدرت رسید فرمان جهاد برعلیه کوردها را صادر کرد. در واقع اولین درگیری مهم ایران در داخل کشور حمله به کوردها بوده است. اما این نکته زمانی جالب خواهد شد که بدانیم داریوش اول هخامنشی هم با سرکوبی مردمان همان نواحی که امروزه در کردستان واقع هستند پایه­های قدرت خود را تحکیم کرد. داریوش اول هخامنشی از بند یازدهم ستون اول تا بند چهارم ستون چهارم کتیبه بیستون فقط به شرح ماجرای سرکوبی شورشهای زیادی می­پردازد که در مخالفت با پادشاهی او برپا شده است. اولین شورش در سرزمین مادهاست که همان مناطق کوردنشین امروزی است. در نهایت در بند 6 از ستون چهارم به صراحت اعلان می­کند که همه این جنگها را در همان سال اول که در واقع سال تحکیم قدرتش است انجام داده است. اما این همه ماجرا نیست. در بند هشتم ستون چهارم داریوش می­گوید:

بخواست اهورامزدا و خودم بسیار (چیزهای) دیگر کرده شد (که) آن در این نبشته نوشته نشده است. بآن جهت نوشته نشد، مبادا آنکه از این پس این نبشته را بخواند آنچه بوسیله من کرده شد، در دیدۀ او بسیار آید (و) این او را باور نیاید، دروغ بپندارد.[3]

من نمی­دانم که دوستان فارسم این کتیبه را به چه صورتی می­خوانند که در آن اثری از بزرگی و عظمت و علم ایران باستان می­یابند. این کتیبه پنج ستون دارد. از بند یازدهم ستون اول تا بند چهارم ستون چهارم و نیز تمام ستون پنجم تنها راجع به جنگهایی است که داریوش برای استقرار سلطنت خود با مردمان تمام خاورمیانه کرده است. تنها در بندهای پنجم تا بیستم (یعنی انتهای ستون چهارم) راجع به چیزهای دیگر حرف می­زند. او در این بندها تمام آنهایی را که برعیله او شورش کرده­اند دروغگو می­خواند و به پادشاه بعدی توصیه می­کند که خود را از دروغگو در امان دارند. از تمام این گفته­ها نتیجه گرفته می­شود که دروغگو در زبان داریوش کسی است که با سلطنت وی موافق نباشد. اما دوستان فارسم بدون توجه به همه اینها ادعا می­کنند که داریوش در این کتیبه دروغگویی را ممنوع کرده است. در این بحث قصد ندارم این کتیبه را بررسی کنم. این کاری است که در جای دیگری انجام داده­ام، و در حال نوشتن متنی مفصل­تر در این مورد هستم. اما منظورم از بیان این همه این بود که نشان دهم بسیاری از همین دوستانی که نوشته من را بد خوانده و آن را حاوی خبر نادرست تشخیص داده­اند به بد خواندن متون عادت دارند. متأسفانه بسیاری از دوستان فارسم اصلاً عادت ندارند که متون را با دقت بخوانند و در مورد آنها فکر کنند. این عمل دقیقاً به این دلیل است که احساس بر عقل غلبه دارد. غلبه احساس بر منطق البته یک روحیه مشترک مردمان خاورمیانه است. این را در پاسخ به آن دوستی می­گویم که به من توصیه کرده بودند باید از احساساتی شدن پرهیز کرده و منطقی فکر کرده و بنویسیم. پرسش من این است که این دوست عزیزمان تا چه حد این انتقاد را متوجه خودشان می­بینند؟

مسئله فقط به شباهت تاریخ ایران در زمان هخامنشیان و در زمان جمهوری اسلامی برنمی­گردد، مسئله حتی این نیست که این شباهت تنها یک شباهت ظاهری است. این شباهت بسیار عمیق­تر است و در واقع الگویی در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران است که دائماً تکرار شده است. چیز دیگری هم که دائماً تکرار شده است، این است که ما همواره از تفکر بنیادین در مورد ساختار سیاسی جامعه خود فرار کرده­ایم. متأسفانه ایران موزائیک زیبایی نیست و باز هم متأسفانه این موزائیک با لخته­های خون مردمان حاشیه فلات قاره ایران به هم چسبیده است.

این ادعا که ایران یک موزائیک زیبا است در واقع هزینه­هایی را دارد. در میان تمام فعالان سیاسی که به فارسها منسوبند تنها یک نفر را می­شناسم که مهر تأییدی بر شعار احزاب کوردی در زمان انقلاب اسلامی ایران گذارده است و به صراحت آن را حقی طبیعی معرفی کرده است. شعار "دموکراسی برای ایران، خودمختاری برای کردستان" همیشه به عنوان تمایلات جدایی­طلبانه تفسیر شده است. تنها محسن سازگارا بوده است که در برنامه تفسیر خبر روز جمعه 24 اردیبهشت 1389 به صراحت آن را حقی طبیعی خوانده و اصلاً چنین برداشتی را ندارد. چرا؟ برای اینکه او به درستی دریافته است که این تجزیه­هراسی است که تجزیه­طلبی را ایجاد می­کند.

اینکه ایران یک موزائیک زیباست یک شعار بی­محتواست، مگر اینکه بهای زیبائی این موزائیک هم پرداخته شود. این بها دادن حق ملتهایی است که تنها می­خواهند در ایرانی دموکراتیک سرنوشت خودشان را به دست خودشان بگیرند. اگر چنین نشود همان هرمهای قدرت 2500 ساله ایرانی با همان مشکلات قدیمی تکرار خواهند شد که موزائیک زشتی را که با لخته­های خون مردمان حاشیه فلات قاره ایران به هم وصله و پینه شده است با دروغی بیشرمانه زیبا می­نامند.

در پایان برای اینکه به دوستان معترض و متعرض به آن مقاله؛ چون کسانی را که ناسزا می­گوید نمی­توانم منتقد بنامم، نشان دهم که این تنها کوردها نیستند که چنین تعبیری دارند به مقاله بسیار زیبایی با نام "از تجزیه­هراسی تا تجزیه­طلبی" که در وبلاگ متعلق به جنبش ترکهای ایران؛ بسیاری از آنهایی که آذری نامیده می­شوند خود را ترک می­نامند و به ترک بودن خود افتخار می­کنند، ارجاع می­دهم: http://azdemocracy.wordpress.com/2010/05/13/از-تجزيه-هراسي-تا-تجزيه-طلبي/
 

[1] - http://balatarin.com/permlink/2010/5/14/2049324

[2] - من از عبارت انگلیسی Persians استفاده کرده­ام، چون به کار بردن عبارت فارسی "فارسها" اندکی برای خود "فارسها" غریب و بیگانه است. در این مقاله هر جایی که از عبارت "فارسها" استفاده کنم منظورم ایرانیانی هستند که خود را Persian می­دانند. این ایرانیان توسط ایرانیان غیر Persian با عنوان "فارس"نامیده می­شوند.

[3] - فرمانهای شاهنشاهان هخامنشی، رلف نارمن شارپ، مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی پازینه، تهران، چاپ دوم، زمستان 1384.