نگاهی به چهار دهه شعارهای مطرح شده در اذربایجان جنوبی

توران سومر

از دیدگاه علمی شعار وسیله ای عالی برای توصیف اوضاع و احوال اجتماعی و روانشناختی زمان خویش بوده وبرای ارائه تحلیلهای علمی وپژوهشی،موادی خام و گرانمایه ای به شمار می رود و در مفهوم عامه شعار همانی است که در تجمعات سراسری سر داده می شود و یا بر پلاکاردها نوشته می شود.

با تعریف مختصر فوق نگاهی کوتاه خواهیم داشت به بیش از سی سال(از قیام بیست و نه بهمن پنجاه شش) شعارهای مطرح شده در اذربایجان جنوبی , و خواهیم دید که به علت عدم وجود رسانه و تریبون چگونه شعارها در هر اجتماع و فرصتی مطرح می شود و ما هیت هر شعاری نسبت به زمان و مرحله تغییر می کند.

شعارهای قیام 29 بهمن سال 56

اهمیت شعارهای سر داده شده در ان زمان به حدی بود که توانست تابوی 52 ساله نظام پهلوی را در هم شکسته و مقدمه انقلاب فرار شاه را فراهم سازد.هرچند این شعارها ماهیت ملی نداشت اما به لحاظ تآثیر ان در زمان خود نمونه هائی از انرا ذکر می کنیم.

...زنی عکس شاه را به زمین می کوبد و با صدای بلند می گوید :"بیزبو شاهی ایستمیروخ" و این جمله نا خواسته تبدیل شعاری تاثیر گذار می شود و تظا هر کنندگان سا عتها یک صدا ان را سر می دهند.

به هنگام ویران شدن دفتر حزب رستاخیز در تبریز ملت یکصدا شعار می دادند: رستاخیز ویران اولوب عاشورا بر پا اولوب.

بعد از سرکوب و به گلوله بستن ملت در ان روز برای اولین بار شعار مرگ بر شاه سر داده می شود.

شعارهای حرکات حزب خلق مسلمان

بعد از تاسیس حزب خلق مسلمان با حمایت ایت ا... شریتمداری در سال 58 حوادثی در اذر و دی همان سال روی داد که مردم اذربایجان بخصوص تبریز در حمایت از ایت ا... شریتمداری و حزب خلق مسلمان شعاهای زیر را که اکثرا با شعر گونه و با مفهوم حمایتی سر دادنند:

قانون اساسی ده اولان اصل 110 ضد بشردی***************************اصلاح اگر اولمایا باطلدی هدردی

قم سنه زینداندی شریتمدار****************************جان سنه قورباندی شریتمدار

ایت ا...بوناچیز جانی قوربان ائدریک*******************گر اونا توهین اولا دونیانی ویران ائدریک

.

.

.

با زحمات و روشنکری های شخصیت هائی همچون مرحوم پرفسور ذهتابی و وام گیری هویت طلبان از حرکت ملی اذربایجان شمالی،حرکت ملی اذربایجان جنوبی پدیدار شد که سالهای 84الی 77 این حرکت در قلعه بابک شکوفا گردیدو برای اولین بار در تاریخ اذرباجان شعارهای ملی و هویت طلبانه با حضور صدها هزار نفر در قلعه بابک سر داده و پلاکاردهائی حمل شد.این شعارها اکثرا با تاکید بر هویت و اسامی شخصیتهای اذربایجان بود نخستین بار مطالبات مدنی را مطرح کرد:

یاشاسین اذربایجان

منیم دیلیم اولن دئیل **باشکا دیله دونن دئیل

اصل 15 -19 گرک کی ایجرا اولا

.

.

.

بعد از جلوگیری از حضور مردم در قلعه بابک دستگیری هزاران نفر، در زمستان سال 84 سا ل روز نسل کشی خوجالی توسط ارامنه جمع کثیری از فعالین حرکت ملی در مقابل ساختمان خلیفه گری ارامنه در تبریز تجمع کرده به نشانه حمایت از مردم مظلوم قاراباغ و همچنین محکومیت این جنایت شعارهای زیر را سر دادند:

الله اکبر

لااله الله

ازاد اولسون قاراباغ محو اولسون ارمنستان

قاراباغ بیزیمدیر بیزم اولاجاق

.

.

.

شعارهای قیام خونین سال 85

جرقه اولین قیام ملی،قدرت نمائی حرکت ملی اذربایجان وتمام ملت اذربایجان در شهرها با درج مطلب توهین امیز در روزنامه ایران زده شد و مدت 20 روز تمام اذربایجان جنوبی تظاهرات بر پا شد.با شروع تظاهرات شعارهای با مضمونهای اعتراضی و ملی بوجود امد که اکثر انها اهنگین بودنند؛به نمونه هائی از انها اشاره می کنیم:

هارای هارای من تورکم

اولوم اولسون فاشیسته*****ننگ اولسون شونیسته

یا یا یا شا شا شا ****اذربایجان چوخ یاشا

بیز اولماغا حاضیریق***بابکین سربازیق

منیم دیلیم اولن دئیل***فارس دیلینه دونن دئیل

.

.

.

شعارهای تظاهرات سالگرد قیام در سال 86

یک خرداد 86 تظاهرات اعتراضی بمنلسبت سالگرد قیام در شهرهای اذربایجان جنوبی برگزار شد که شعارهای سال قبل تکرار شد اما برای اولین بار شعاری اهنگین که حق خواندن و نوشتن به زبان مادری را مطرح می کرد توسط دهها هزار نفر فریاد زده شده و پلاکاردهای به نمایش در امد،این شعار

شعارهای انتخابات سال 88 ریاست جمهوری

در زمان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری سال 88 به علت فضای باز نسبی چند روزه فرصتی پیش امد تا ملت اذربایجان در شهرهای خود بدور از بازیهای سیاسی حاکمیت شعارها و مطالبات خود را مطرح سازد،این تجمعات نیز با شعار منحصر به زمان خود همراه بود که در جهت منافع ملی اذربایجان هر دو جناح میدان بازی را رد می کرد؛

نه سولچیام نه ساغچی****میللتچیم میللتچی

نه موسوی نه محمود ***یاشاسین اذربایجان

تورک دیلینده مدرسه***اولمالدی هر کسه

هارای هارای من تورکم

اذربایجان بیزیمدیر***افقانستان سیزیندیر

شعار در استادیوم های ورزشی

با امدن تیم فوتبال تراختور به لیگ برتر تحولی عظیم در شعارهای حرکت ملی اذربایجان بوجود امد،شعارها هم نوشتاری وهم گفتاری بود.شعار دهندگان از تمام اقشار جامعه (بازاری،دانشجو،کشاورز،کارگر،مهندس،پزشک...)بودنند.شعارها غالبا اهنگین با ماهیت مللی سیاسی تاکید بر وجود ملتی به نام اذربایجان جنوبی را میرساند.حتی در شعارهای مطرح شده مواضع حرکت ملی اذربایجان در خصوص حرکات خارج از مرزها بیان میشود.مقایسه شعارهای سر داده شده در بازیهای تراختور بحدی مدرن بوده که حتی حمایت از اکو سیستم اذربایجان نیز در این شعارها دیده و شنیده می شود حمل پلاکاردهائی که اسامی شهرهای مختلف بر روی انها نوشته شده و به همراه ان شعار های تشویق گونه جمعیت نام بردن اسامی شهرها از نکات قابل اشاره در این بحث می باشد.

تورک دیلینده مدرسه****اولمالیدیر هر کسه

تبریز باکی انکارا***بیز هارا فاسلار هارا

تورکلرین افتخاری***تراختور تراختور

اذربایجان یوردوموز***تراختور بوز قوردوموز

تراختورو ائل ایستر***شرفلی میللت ایستر

تراختور بارسلون***کاتالان اذربایجان

قاراباغ بیزیمدیر بیزیم اولاجاق

اذربایجان ایستیی پیشه وری دولتی

بارسلونای اذربایجان تراختور

یاشاسین اذربایجان

اردبیل خوش گلمیسن

اردبیلیم زنگانم بوتون اذربایجانم

قوشاچای قوشاچای

اورمو گولو سسلیر***سوسوزام هارای هارای

گلین گئداخ اغلایاق***اورمو گوتون دولدوراق

.

.

.

شعارهای تجمع حمایت از دریاچه اورمیه(میدان اذربایجان تبریز)

سدلری سندرن ****اورمو گولون دولدورون

گلین گئداق اغلایاق***اورمو گولون دولدوراق

اورمو گولو سوسوزدی***اذربایجان اویانماسا اودوزدی

.

.