توصيه‌هاي‌سياستگذاري درراستاي توسعه صادرات غيرنفتي در استان آذربايجان‌شرقي

 

1. با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي درسال1380 داراي مزيت نسبي آشكار شده در توليد محصولات زراعي كشور شامل گندم(RCA=1/25 )، نخود(1/41 = RCA  )، لوبيا
(RCA=1/46) عدس (RCA= 3/12 )، سيب‌زميني(RCA= 1/91  )، پياز( RCA = 6/7 )، گوجه‌فرنگي  ( (RCA = 1/68و يونجه ( RCA= 1/86 ) مي‌باشد، اولويت دادن به افزايش كمي‌ و كيفي اين محصولات در برنامه‌ريزي‌هاي توسعه بخش كشاورزي در جهت تسريع در نيل به جهش صادراتي امري ضروري است.

2. با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي در سال1380 داراي مزيت نسبي آشكار شده در توليد محصولات باغي كشور شامل سيب (RCA=2/18 ) ،گلابي(RCA=1/66) ، زردآلو
( RCA = 4/9 )، آلبالو( RCA=1/9 ) ، شفتالو( RCA = 2/95 ) ، گوجه( RCA = 3/09 ) ، انگور ( RCA=1/63 ) ، توت‌درختي( RCA=2/05 ) ، بادام( RCA=3/05 ) ، گردو                ( RCA=1/74 )، سنجد(RCA = 5/32 )،زغال لخته(RCA= 2/55 )،سماق
 ( RCA = 6/29 ) و زالزالك( RCA=6/38 ) مي‌باشد، اولويت دادن به افزايش كمي‌ و كيفي اين محصولات در برنامه‌ريزي‌هاي توسعه بخش كشاورزي در جهت تسريع در نيل به جهش صادراتي امري ضروري است.

3. با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي در توليد اكثر محصولات باغي داراي مزيت نسبي آشكار شده مي‌‌باشد افزايش سرمايه‌گذاري در صنايع تبديلي به منظور بالا بردن ارزش افزوده صادرات اين محصولات توصيه مي‌گردد .

4. با توجه به مزيت نسبي استان آذربايجان‌شرقي در توليد محصولات در كشور و با توجه به فساد پذيري سريع اين محصولات ، سرمايه‌گذاري‌هاي جديد در زمينه احداث سردخانه‌ها و انبارهاي نگهداري محصولات كشاورزي امري ضروري است .

5. با توجه به مزيت نسبي استان آذربايجان‌شرقي در توليد و صدور پياز و سيب‌زميني، تشويق سرمايه‌گذاران به سرمايه‌گذاري‌هاي جديد توسعه صنايع تبديلي به منظور بالا بردن ارزش افزوده صادرات اين محصولات توصيه مي‌گردد .

6. با توجه به آنكه بسته‌بندي صحيح ، بهداشتي و جذاب براي مواد غذايي عامل عمده موفقيت در بازاريابي بين‌المللي است ، لزوم توجه به بسته‌بندي با توجه به مزيت نسبي استان آذربايجان‌شرقي براي صدور محصولات غذايي و كشاورزي مثل سيب ، آب سيب ، آب انگور ، كشمش ، مربا ، كمپوت ، برگه زردآلو ، برگه سيب و ............. توصيه مي‌گردد .

7. با توجه به مزيت نسبي استان آذربايجان‌شرقي در خصوص توليد كنستانتره ، آب ميوه و. . . . اشاعه صنايع تبديلي در اين زمينه امري ضروري مي‌باشد .

8. با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي يكي از مراكز عمده توليد پنير در كشور مي‌باشد ، توسعه صنعت پنيرسازي در آذربايجان و رفع مشكلات و تنگناهاي صادراتي و بازاريابي آن از اولويت‌هاي توسعه اقتصادي استان خواهد بود .

9. لزوم استفاده از تكنولوژي جديد در توليد پنير در آذريايجان‌شرقي و لزوم راه‌اندازي تكنولوژي مورد نياز جهت استفاده از آب پنير در صنعت پنيرسازي توصيه مي‌گردد .

10.                     با توجه به اينكه آذربايجان‌شرقي از مناطق مستعد توليد شير ، بويژيه شير گاو مي‌باشد توسعه صنايع جنبي و تبديلي در اين زمينه امري ضروري مي‌باشد .

11.                     با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي در توليد انگور و كشمش داراي مزيت نسبي مي‌باشد لزوم توجه به رفع مشكلات بسته‌بندي ، سردخانه و فروش صادراتي انگور و كشمش امري ضروري مي‌باشد .

12.                     با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي در توليد مصالح ساختماني در كشور نظير مخلوط شن و ماسه(CA = 1/49 )،سنگ بالاست ( RCA = 4/24 ) ، پرليت ( RCA = 9/83 ) و پوميس                              ( RCA = 21/17) داراي مزيت نسبي آشكار شده مي‌باشد لزوم توجه بيشتر به اين توليدات ضروري بنظر مي‌رسد .

13.                     باتوجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي در سال1378در توليد مواد معدني مهمي چون سنگ مس(RCA = 2/64 )،تراورتن‌قرمزكوپ( RCA = 3 )،تراورتن‌گردويي‌كوپ(RCA = 9/72) ، تراورتن ليمويي‌كوپ(RCA = 11/21 )،سنگ مالون(RCA = 6/44 )،سنگ آهك
(RCA= 1/65)،  سنگ لاشه آهكي ( RCA = 3/83 )، سنگ گچ ( RCA = 2/09 )، كائولن
( RCA = 11/02 ) ، خاك نسوز( RCA = 1/36 ) ، خاك صنعتي ( RCA = 2/83 ) ، بنتونيت ( RCA = 2/37 ) ، نمك سفيد(RCA = 2/94 ) ،نمك خاكي ( RCA =20/51 ) و سيليس ( RCA = 5/17 ) داراي مزيت نسبي آشكار شده مي‌باشد از اين موضوع مي‌توان در راستاي افزايش اشتغال در استان استفاده نمود .

14.                     با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي درسال1378 در صادرات مواد معدني نظير زغالسنگ                 (RCA = 12/02 )، تراورتن‌قرمزكوپ( RCA = 134/82 ) و تراورتن ‌ليمويي‌كوپ
( RCA = 587/75 ) داراي مزيت نسبي آشكار شده مي‌باشد لزوم توسعه صادرات و تسهيل مقررات در اين زمينه امري ضروري است . همچنين نظر به نزديكي معادن آذربايجان به مرزهاي غربي و شمالي و امكانات همسايگي با كشورهاي آسياي مركزي و قفقاز توجه به پتانسيل صادراتي آذربايجان در زمينه معادن و كانسارها را ضروري ساخته ، توسعه صادرات و تسهيل مقررات در اين زمينه را ايجاب مي‌نمايد .

15.                     ضرورت حفظ ثبات سياستي منطقه و تأثير آن بر ثبات اقتصادي به لحاظ وجود برخي از معادن مهم از جمله مس سونگون اهر ( مقام دوم مس در جهان ) و ساير مواد معدني مهم ديگر را امري ضروري مي‌سازد .

16.                     با توجه به اهميت صنعت فرش در استان آذربايجان‌شرقي و ايجاد اشتغال براي حداقل 7/1 ميليون نفر از جمعيت و ارزش افزوده قابل توجه آن ، رفع مشكلات و تنگناهاي توسعه صادرات فرش ، امري ضروري مي‌باشد .

17.                     ضرورت رفع وابستگي صنعت فرش تبريز به نهاده‌‌هاي خارجي و در نتيجه كاهش تأثير پذيري آن از تورم جهاني امري ضروري است .

18.                     با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي داراي مزيت نسبي در توليد و صادرات سوماك ورني
( يك نوع زير انداز سنتي عشايري ) بوده و پتانسيل توليد سالانه آن بيش از 130 هزارمتر مربع مي‌باشد ، لزوم توجه به افزايش كمي و كيفي اين محصول امري ضروري مي‌باشد .

19.                     با توجه به اينكه ارزش صادرات غير نفتي از استان آذربايجان‌شرقي درسال1381 ، 6883693304000 ميليون ريال برآورد گرديده كه بيش از 9.60 درصد از كل صادرات كشور را شامل مي‌شود ، لزوم توجه به اين توان بالفعل و توسعه آن امري ضروري است .

20.                     با توجه به ايجاد مركز تجاري ايران در باكو و تأسيس نقطه تجاري دايمي استان آذربايجان‌شرقي در باكو لزوم توجه به رفع قوانين دست و پا گير و افزايش كيفيت كالاهاي صادراتي امري لازم و ضروري است .

21.                     با توجه به روابط اقتصادي بين ايران و جمهوري آذربايجان موارد ذيل توصيه مي‌گردد :

?       شناخت نقاط ضعف بخشهاي اقتصادي و توليدي آذربايجان

?       شناخت نيازها و امكانات سرمايه گذاري در آذربايجان

?       اطلاع رساني

?       ايجاد مناطق آزاد تجاري مرزي در مناطق مناسب

?       لزوم رفع هرچه سريعتر مشكلات تجار ايراني در جمهوري آذربايجان و زمينه‌سازي حضور هرچه مؤثرتر آنان در تجارت با جمهوري آذربايجان

22.  با توجه به اينكه منطقه آذربايجان ايران به دليل همجواري با دو عضو مهم اكو يعني جمهوري آذربايجان و تركيه ، داشتن مشتركات فرهنگي با شش جمهوري ترك زبان اكو و واقع بودن در منطقه‌‌اي كه بخش مهمي از كالاهاي آسياي مركزي از آن ترانزيت مي‌گردد ، از موقعيت ممتازي برخوردار است كه همه اين ويژگي‌ها حضور فعال اين منطقه در فعاليت‌ها اكو را لازم مي‌دارد ، اقدامات زير ضروري است :

?  عمدتاً فعاليتهاي مردم منطقه آذربايجان ايران با كشورهاي هم مرز آذربايجان و تركيه بوده كه لازم است اين فعاليتها به آسياي مركزي و خصوصاً قزاقستان توسعه يابد .

?   توسعه سريع شبكه حمل و نقل جاده‌اي و راه آهن در منطقه آذربايجان موجب افزايش حجم تجارت ترانزيت كالا به كشورهاي اكو از اين منطقه و كمك به شكوفايي اقتصاد منطقه مي‌گردد .

?   ويژگيهاي فرهنگي منطقه آذربايجان ايران ، شهر تبريز را مي‌تواند به عنوان بهترين نامزد ميزباني مؤسسه فرهنگي اكو مطرح نمايد . و مراكز آموزشي علمي و فرهنگي اين منطقه مي‌توانند پذيراي  مردم كشورهاي آسياي مركزي و قفقاز باشند .

?   نظر به اينكه فعاليتهاي اكو در زندگي مردم ساكن خارج از تهران از جمله آذربايجان ، خراسان و مازندران ملموس‌تر مي‌باشد ، لذا پيشنهاد مي‌گردد به منظور مشاركت بيشتر مردم اين مناطق از كشور در برنامه‌هاي اكو و حداقل مطلع نگه داشتن آنها از تحولات اين سازمان ، كميته‌هاي منطقه‌اي اكو در شهرهاي تبريز ، مشهد و ساري تشكيل تا ظرفيتهاي بالقوه هر منطقه كشور براي مشاركت در برنامه‌هاي اكو شناسايي و براي استفاده از اين ظرفيتها چاره‌انديشي گردد .

23.  با توجه به اهميت راههاي ارتباطي منطقه آذربايجان و قفقاز كه در محل تلاقي قاره‌هاي آسيا و اروپا واقع شده و بدليل موقعيت چهارراهي خود كه ارتباط بين كشورهاي روسيه ، اوكراين و اروپا را با آبهاي خليج فارس و اقيانوس  هند فراهم مي‌سازد ، گسترش شبكه حمل‌ونقل منطقه قفقاز امري ضروري است . ليكن ابتدا لازم است ثبات سياسي در منطقه برقرار گردد . ثبات سياسي نيز ثبات اقتصادي را در پي خواهد داشت  در همين راستا برقراري پيمان منطقه‌اي اقتصادي امري ضروري است . در همين راستا تنظيم قرارداد و تفاهم رژيم حقوقي درياي خزر بين كشورهاي حاشيه و پيمان ترانزيت كشورهاي محصور در خشكي براي دسترسي به دريا از همه مهمتر است. اتصال خط آهن ايران به آستارا و نيز برقراري پلهاي ارتباطي بر روي ارس در مرز ايران و ارمنستان و اتصال خط‌آهن ارمنستان به ايران مي‌تواند آينده روشني براي حمل‌ونقل منطقه قفقاز در بر داشته باشد . بوجود آوردن شرايط بهره‌برداري مجدد از خط آهن سراسري قفقاز ، امكان ارتباط اين منطقه را با استفاده از شبكه راه‌آهن سراسري ايران با آسياي مركزي فراهم خواهد ساخت .

? همچنين ايجاد خط آهن جديد از ميانه به آستارا كه منجر به كوتاه شدن مسير به ميزان 350           كيلومتر مي‌گردد . در جهت توسعه شبكه حمل‌ونقل و ارتباطات استان آذربايجان‌شرقي قابل توصيه مي‌باشد .

24.  با توجه به اينكه از استان آذربايجان‌شرقي در سالهاي گذشته انرژي برق به كشورهاي نخجوان و تركيه صادر گرديده است، بررسي در خصوص امكانات افزايش صادرات انرژي برق به كشورهاي همسايه تأكيد مي‌گردد .

25. راه اندازي خط هوايي بين مسير تبريز ـ استانبول براي انتقال كالاهاي غير نفتي به خصوص محصولات كشاورزي از مبدأ تبريز به كشور تركيه و اروپا در خور توجه مي‌باشد .

26. با توجه به مزيت نسبي استان آذربايجان‌شرقي در توليد كفش ماشيني با توجه به وجود نيروي انساني ماهر و ارزان ، وجود مواد اوليه ، نزديكي به بازارهاي هدف نظير آسياي ميانه ، خاورميانه و........ كه از مهمترين مزيت‌هاي رقابتي اين صنعت به شمار مي‌آيد[1] ، لزوم توجه به اين واحدهاي توليدي فعال امري لازم و ضروري است . لازم به ذكر است كه آذربايجان ، ازبكستان ، تركيه ، افغانستان ، تركمنستان ، عراق ، گرجستان ، كشورهاي عربي حوزه خليج فارس و كشورهاي اروپايي نظير روسيه و آلمان از عمده‌ترين بازارهاي كفش‌هاي صادراتي ايران به شمار مي‌روند .

27. با توجه به اينكه استان آذربايجان‌شرقي با توجه به زيرساخت‌هاي اقتصادي زمينه مناسبي براي جذب سرمايه‌گذاري خارجي مي‌باشد لزوم فعال‌تر نمودن دفتر اتحاديه بازرگانان ايراني مقيم تركيه كه در اتاق بازرگاني تبريز گشايش يافته است ، امري لازم و ضروري است[2] .

28. ايجاد تسهيلات لازم جهت شكل‌گيري دفاتر مهندسين مشاور تخصصي و پيمانكاران فني با عملكرد منطقه‌اي قابل بررسي مي‌باشد.

29. ساماندهي محدوده‌هاي كنوني كشت آبي با اولويت اراضي آبخور سدهاي موجود و در دست احداث از طريق يكپارچه‌سازي اراضي، تكميل و توسعه شبكه‌هاي آبياري و زهكشي به ويژه در دشت تبريز، سراب، مرند، اهر و مراغه .

30. اتخاذ شيوه‌هاي پيشرفته كشت وسيع در مناطق عمده مستعد ديمكاري مانند منطقه جنوبي و شرق مياني استان و اصلاح شيوه‌هاي گسترش دامداري

31. حفظ مناطق طبيعي، ظرفيتهاي توليدي و مراكز زيست استان از طريق اجراي عمليات آبخيزداري و گسترش پوشش گياهي با اولويت مناطق شمالي و جنوبي استان

32. تبديل بخشي از ديمزارهاي واقع در اراضي دامنه‌اي و نوين‌سازي واحدهاي كوچك و پراكنده زراعي واقع درمناطق كوهستاني و كوهپايه‌اي از طريق يكپارچه‌سازي اراضي و استفاده از روشهاي نوين آبياري (باراني_قطره‌اي) و ايجاد تشكل‌هاي خدماتي و توليدي با حذف حداكثر استفاده از منابع آب و خاك با ايجاد واحدهاي با مقياس بهينه توليد

33. حفظ منابع حاشيه‌اي توليد كشاورزي در دره‌هاي كوهستاني از طريق توسعه زراعت چوب و گسترش باغ‌هاي سردسيري، قابل بررسي مي‌باشد.

34. با توجه به اينكه سرانه توليد ظرفيت انبارهاي ذخيره‌سازي گندم در سال 1380 براي هر نفر 10/30 كيلوگرم بوده و اين رقم براي متوسط كشور 63/60 كيلوگرم براي هر نفر مي‌باشد، لزوم افزايش ظرفيت‌ انبارهاي ذخيره‌‌سازي گندم امري لازم و ضروري است.

35. با توجه به اينكه 93/3 درصد از كل تخلفات مربوط به بخش بازرگاني داخلي كشور در سال 1380 متعلق به استان آذربايجان‌شرقي بوده است و اين استان رتبه نهم را در كشور (براساس آمار گزارشهاي رسيده به ستادهاي خبري كل كشور) به خود اختصاص داده است، لزوم توجه بيشتر به ابزارهاي كنترلي امري لازم و ضروري است.

36. با توجه به اينكه سهم استان آذربايجان‌شرقي از تسهيلات طرح ضربتي اشتغال در سال1381، 31/3 درصد از كل تسهيلات را شامل شده است[3] و با توجه به اينكه نرخ بيكاري در سال مزبور كه 3/6 درصد برآورد گرديده است[4]، لزوم توجه افزايش اعتبارات براي اين استان در راستاي اشتغال‌زايي قابل بررسي مي‌باشد.

37. ساماندهي نظام بازرگاني محصولات كشاورزي بويژه در رابطه با صادرات به كشورهاي همسايه از طريق ايجاد پايانه صادراتي محصولات كشاورزي به منظور بهره‌گيري متقابل از امكانات و توان اين كشورها

38. تقويت و تجهيز زير بناها در بازارچه‌هاي مرزي و احداث پايانه‌هاي مرزي در مبادي ورودي_خروجي مهم استان با تكيه بر سرمايه‌گذاري بخش خصوصي قابل بررسي مي‌باشد[5].

39. توسعه خدمات فرودگاهي و حمل‌ونقل هوايي درحد فرودگاه بين‌المللي به همراه تأسيسات و امكانات گمركي قابل توصيه مي‌باشد.

40. گسترش و توسعه شبكه حمل‌‌ونقل جاده‌اي با كشورهاي همسايه بخصوص در مبادي ورودي و خروجي استان قابل پي‌گيري مي‌باشد.

41. ارتقاي نقش استان در تقسيم كار صنايع تخصصي كشور با عملكرد ملي در زمينه‌هاي صنايع ماشين‌سازي و تجهيزات، صنايع شيميايي، صنايع خودروسازي (توليد قطعات خودرو، صنايع ذوب و نورد و ريخته‌گري فلزات آهني) توصيه مي‌شود.[6]

42. تجهيز شهر تبريز به مجتمع‌هاي قوي پژوهش و فن‌آوري، آموزش، خدمات صنعتي و خدمات صادرات و بازرايابي و توسعه صنايع مبتني بر فن‌آوري‌هاي برتر در اين شهر به عنوان يكي از مراكز6 گانه مديريت توسعه منطقه‌اي صنعت، به نحوي كه اين شهر قادر به انتقال و تكوين فن‌آوري و  تدارك، تجهيز وپشتيباني و رهبري توليد استانهاي واقع در محدوده نفوذ خود (استانهاي آذربايجان‌غربي، اردبيل و زنجان) باشد.

43. اهتمام در جهت تكميل زنجيره‌ توليد صنايع بزرگ و پيشبرد و تأمين كالاهاي واسطه‌اي مورد نياز آنها در داخل استان و احداث صنايع پايين دست مربوطه

44. اولويت توسعه صنايع غذايي، شيميايي، الكترونيك، چرم و صنايع چاپ و بسته‌بندي با جهت‌گيري صادراتي در محورهاي توسعه صنعتي منتهي به تبريز

45. اعطاي اولويت ويژه به توسعه صنعتي شهرهاي مرند، ميانه و مراغه به عنوان مراكز صنعتي سطح 3 منطقه‌اي در سازمان فضايي ملي بخش صنعت

46. تأكيد بر تقويت محور زنجان_ميانه_بستان‌آباد_تبريز به عنوان قسمتي از محور توسعه صنعتي سطح يك ملي تهران_قزوين _ تبريز

47. تأكيد بر تقويت محور تبريز_شبستر_مرند و امتداد آن تا اروميه به عنوان محور توسعه صنعتي سطح دو ملي

48. تأكيد بر تقويت محور تبريز _ مراغه و امتداد آن تا اروميه به عنوان محور توسعه صنعتي سطح سه ملي

49. تجهيز معادن مس سونگون اهر، نفلين سينيت رزگاه سراب و دياتوميت تبريز

50. موارد زير در خصوص زيربناها توصيه مي‌گردد:

Ø     تكميل بزرگراه زنجان _ ميانه _ تبريز

Ø     تكميل بزرگراه آذرشهر _ بناب _ مياندوآب با انشعاب مراغه

Ø     ارتقاي كيفيت راه اصلي تبريز_ مرند_ ماكو _ مرز بازرگان به بزرگراه

Ø     تسريع در اجراي عمليات خط آهن مستقيم ميانه _ تبريز

Ø     احداث راه‌آهن دره ديز به نيروگاه سهند، مرند به خاك چيني نور، راه‌آهن انشعابي به شركت پتروشيمي و ايجاد آنتن از محور تبريز_ ميانه به معدن نفلين سينيت زرگاه

Ø     احداث خط لوله گاز تبريز _ميانه_ زنجان

Ø     تکميل خط لوله انتقال فرآورده هاي نفتي تبريز_سراب _ اردبيل

Ø     احداث خط انتقال برق 400 کيلو ولت تبريز _ سراب _ اردبيل

Ø     احداث نيروگاه سيکل ترکيبي تبريز

Ø     تسريع در اجراي عمليات و احداث نيروگاه سدهاي خداآفرين، قيز قلعه سي و استور

Ø     تکميل عمليات جاده جلفا_ايواوغلي با هدف تکميل شبکه حمل و نقل ترانزيتي

Ø      تقويت و تجهيز زيربناها در بازارچه‌هاي مرزي و احداث پايانه‌هاي مرزي درمبادي ورودي_خروجي مطرح در سطح ملي با تکيه بر سرمايه‌گذاري بخش خصوصي

توصيه‌هاي سياستي حاصل از طرح‌ها :

عنوان طرح: سيماي بازرگاني استان آذربايجان‌شرقي (مجري: رسول محمد رضايي )

51. عمده‌ترين پيشنهاد اين بررسي پردازش نظام‌مند به ارتقاء سطح كارايي بازرگاني در كل سيستم بازرگاني استان است. كه البته اين مورد منوط به ارتقاء دانش عمومي و دانش بازرگاني در هر دو جناح عرضه و تقاضاي خدمات بازرگاني است كه اولين قدم براي عملياتي كردن اين مورد طراحي‌هاي آموزشي ترويجي و رسمي براي همكاران با استفاده از آموزشهاي رسمي و غيررسمي، مخصوصا"  از رسانه‌هاي عمومي است.

   

توصيه‌هاي سياستي حاصل از همايش شناخت استعدادهاي بازرگاني _ اقتصادي استان آذربايجان‌شرقي

52.     لزوم همكاري ايران با كشورهاي منطقه قفقاز در تأمين نيازمنديهاي آنها در زمينه حمل‌ونقل و ارتباطات مورد تأكيد قرار گرفت.

53.    لزوم رفع مشكل عدم تطابق عرض خطوط راه‌آهن ايران و جمهوريهاي شوروي سابق و تطبيق آنها با استانداردهاي جهاني.

54.    پيش‌نياز هر نوع گسترش بلندمدت همكاريهاي اقتصادي و بازرگاني با كشورهاي نو استقلال منطقه قفقاز، ثبات سياسي آنها شناخته شد.

55.    لزوم رفع هرچه سريعتر مشكلات تجار ايراني در جمهوري آذربايجان‌ و زمينه‌سازي حضور هرچه مؤثرتر آنان در تجارت با آن كشور مورد تأكيد قرار گرفت.

56.     براي نفوذ در بازار آذربايجان شناخت دقيق امكانات و محدوديتهاي سرمايه‌گذاري، اقتصادي و بازرگاني اين كشور بسيار مهم مي‌باشد.

57.                    ايجاد مناطق آزاد تجاري مرزي فعال در آذربايجان.

58.     توسعه همكاريهاي تجاري منطقه آذربايجان با كشورهاي عضو اكو خصوصا" كشورهاي هم‌مرز.

59.                    پيشنهاد ايجاد مؤسسه فرهنگي اكو در تبريز.

60.     لزوم تبديل بسته‌بنديهاي شيشه‌اي به بسته‌بنديهاي پليمري و آلومينيومي در موارد مناسب.

61.    لزوم تمركز استراتژيهاي بسته‌بندي بر محصولات غذايي و استفاده آنها از مواد پليمري.

62.     لزوم مشاركت بخش خصوصي و تعاوني در سرمايه‌گذاري و احداث سردخانه‌ها و انبارهاي سيب و لزوم ايجاد تسهيلات وام بلندمدت براي آنان.

63.     لزوم افزايش متناسب نرخ انبارداري و تضمين اجاره واحدهاي جديد التأسيس توسط دولت.

64.     لزوم رفع محدوديتهاي جذب سيب كه عمدتا" ناشي از پايين بردن قيمت خريد كارخانجات، درصد بالاي افت و ضايعات و عدم تسهيلات كافي حمل‌ونقل بوده است.

65.     پيشنهاد مؤكد بر ايجاد سنديكاي توليدكنندگان كنسانتره جهت اتخاذ سياستها، هماهنگيها و تبادل اطلاعات لازم.

66.                    كمك به تأمين نقدينگي مورد نياز كارخانجات توسط بانكها.

67.                   انتشار ويژه‌نامه‌اي براي صنايع كنسانتره.

68.                    پيشنهاد مؤكد ايجاد دوره‌هاي آموزشي صنعت آبميوه.

69.     لزوم توسعه كشت و پرورش انگور به شيوه تلفيقي كوردوني و خوابيده كه مركب از خواباندن و ايستاندن درخت انگور با توجه به اقتضاي فصل مي‌باشد. استفاده از شيوه تلفيقي كوردوني و خوابيده مو انگور در هواي سرد و توأم با باد آذربايجان، منجر به كاهش هزينه توليد در حد 75 درصد (نسبت به شيوه بيلزتي) خواهد شد.

70.     اهميت رفع مشكلات بسته‌بندي، سردخانه، بازاريابي و فروش صادراتي انگور و كشمش ايران (از جمله رفع جريمه اتحاديه اروپا بر كشمش ايران كه به حداقل قيمت اتحاديه اروپا معروف مي‌باشد) مورد تأكيد قرار گرفت.

71.     ضرورت رفع فقر مالي باغداران به منظور بهبود و توسعه توليد انگور و سيب در آذربايجان‌.

72.     پيشنهاد توسعه صنعت پنير در آذربايجان و رفع مشكلات صادرات و بازاريابي آن در شرايط مزيت نسبي آذربايجان در توليد اين كالا حاصل جمع‌بندي يكي از مقالات بود.

73.     لزوم استفاده از تكنولوژي جديد در توليد پنير آذربايجان و لزوم راه‌اندازي تكنولوژي مورد نياز جهت استفاده از آب پنير در صنعت پنيرسازي.

74.     تأكيد بر اهميت بلامنازع آذربايجان به لحاظ وجود معادن و كانيها و از همه بارزتر مس، سونگون اهر (مقام دوم ذخاير مس در جهان)، بنتوليت و بيش از 20 نوع ماده معدني ديگر.

75.     وجود معادن سرشار سنگ‌هاي تزييني و ايجاد كارخانجات چيني لزوم توجه مؤكد به صنايع سنگ، گسترش توليد سنگ‌هاي تزييني و ايجاد كارخانجات چيني‌سازي را ايجاب مي‌كند.

76.     نظر به نزديكي معادن آذربايجان به مرزهاي غربي و شمالي و امكانات همسايگي با كشورهاي تازه استقلال يافته آسياي مركزي و قفقاز توجه به پتانسيل صادراتي آذربايجان در زمينه معادن و كانسارها را ضروري ساخته، تقويت صادرات و تسهيل مقررات در اين زمينه را ايجاب مي‌كند.

77.     پيش‌بيني افزايش توليد سيب‌زميني به 5/1 ميليون تن در سال 1393 در حوزه آبخيز رود ارس و درياچه اروميه و لزوم پيش‌بيني ايجاد صنايع تبديلي لازم در اين رابطه.

78.     قابليت آذربايجان براي صادرات حدود 70 درصد محصول پياز كه توليد آن بر طبق برنامه‌هاي توسعه در سال 1393 ، نهايتا" به بيش از700 هزار تن پيش‌بيني شده است و لزوم توسعه صنايع تبديلي به منظور بالابردن ارزش افزوده صادرات اين كالا.

79.                    لزوم رفع محدوديتهاي اعتباري براي قالي‌بافان منطقه.

80.     تشويق كارفرمايان به توسعه ابعاد توليد و كارگاههاي توليد فرش.

81.     نظر به پايين بردن كشش توليد قالي نسبت به تغييرات عامل كار (25/0) و نسبت به تغييرات مواد اوليه (79/0) مي‌توان انتظار داشت كه با ارائه مواد اوليه سطح توليد افزاش بيشتري پيدا كند.

82.     آذربايجان از مناطق مستعد و مناسب توليد شير و بويژه شير گاو است. نظر به نسبت بالاي گاو در جمعيت دام استان استعداد بي‌نظير اين منطقه جهت صنايع جنبي و تبديلي قابل تأكيد است.

83.     يك مطالعه خاص موردي در آذربايجان‌غربي حاكي از آن است كه در مورد گاوهاي دورگه، دامداران از نيروي كار در حد  بهينه استفاده مي‌نمايد در حالي كه در مورد كنسانتره بسيار پايين‌تر از حد لازم استفاده مي‌كنند و لذا تسهيل و عرضه آن به دامداران از سوي دولت توصيه مي‌شود.

84.     منع اكيد دامداران از مصرف نان در تغذيه دام - كه اغلب با نان كپكي سرطان‌زا آميخته است-  مورد تأكيد قرار گرفت.

85.     لزوم كاشه مصرف نان خشك و علوفة تر و بهينه كردن مصرف آنها در تركيب غذايي دام از نتايج يك مقاله تحقيقي بود.

86.     مطالعات صورت گرفته پيرامون درجه توسعه‌يافتگي استانهاي مختلف كشور نشان مي‌دهد كه به لحاظ شاخص كل توسعه، آذربايجان‌‌شرقي در مقام چهاردهم، استان سيستان‌وبلوچستان در رديف آخر و استان تهران در رديف اول قرار دارند_ اين مطالعات نشان مي‌دهد كه وضعيت استان آذربايجان‌شرقي در مورد شاخص‌هاي بهداشتي، فرهنگي و اجتماعي نامناسبتر از ساير شاخصها بوده لزوم توجه اكيد به وضعيت بهداشت،‌ درمان و وسايل فرهنگي را اجتناب‌ناپذير مي‌سازد.

87.     با توجه به تجربه سازمان بورس در تهران تأسيس شعبه بورس اوراق بهادار آذربايجان مي‌تواند در جذب نقدينگي، تصحيح ساختار اقتصاد و به طوركلي افزايش كارآيي منطقه مؤثر باشد.

88.     رفع موانع و مشكلات صادركنندگان كه عمدتا" از ناحيه سياستهاي ارزي و بازرگاني است در مورد ساير اقلام صادراتي نظير خشكبار،‌ زردآلو، بادام، گردو و عسل نيز كه آذربايجان‌ در توليد و صادرات آنها داراي مزيت نسبي آشكار شده مي‌باشد اكيدا" توصيه گرديد.

89.     يكي از مزاياي نسبي اقتصادي در آذربايجان جاذبه‌هاي توريستي است كه بايد در جهت توسعه توليد و صادرات خدمات جهانگردي اين منطقه سياستگذاريهاي لازم به عمل آمده منابع مالي لازم براي آن تخصيص يابد. ضمنا" بايد مقررات و تشريفات دست‌وپاگير گمركي در اين زمينه هرچه سريعتر از ميان برداشته شود

 

 http://agahgar.irtp.com/economic_statistics/provinces/tosie_siasi/tosye01.asp