8 Martin Qısaca 100 İllik Əhvalatı
07 Mart 2010, Bazar
Beynəlxalq Qadınlar Günü radikal sənayeləşmiş dünyada ideologiyaların güc qazandığı, əhalinin partladığı və böyük bir alt-üst meydana gəlin yaşandığı 1900lərin başlarından bu yana qeyd olunur.
1908
Qadınlar arasında ciddi bir hərəkətlənmə və tənqidi mübahisə/müzakirələr yaşanırdı. İstismar və bərabərsizliklər daha çox qadını səsini yüksəltməyə və dəyişmə tələb etməyə itələyirdi. 1908də 15 min qadın New York Citydə daha qısa iş müddətləri, daha yüksək ödəniş və oy haqqı üçün küçəyə çıxdı.
1909
Ameikan Sosialist Partiyasının quruluş şərhiylə bərabər/yoldaş zamanlı olaraq 28 Fevralda ilk Milli Qadın Günü qeyd etməsi bütün ölkədə edildi.
1910
Beynəlxalq Əməkçi Qadınlar Konfransının ikincisi Kopenhagendə toplandı. Alman İctimai Demokrat Partiyasının Qadın bürosundan Clara Zetkin bir Beynəlxalq Qadın Günü meydana gətirmə fikirini ortaya atdı. Hər ölkədə hər il eyni gün qadınların tələblərini yüksəldəcəyi bir gün təyin olunmasını təklif etdi. 17 ölkədən peşələri, birlikləri, əməkçi qadın klublarını, sosialist partiyaları təmsil edən və Finləndiyə parlamentinə seçilən ilk üç qadın millət vəkili də ehtiva edən 100 qədər qadını bir araya gətirən konfrans Zetkinin təklifini təsdiqlədi.
1911
Kopenhagendə alınan qərarın ardından Beynəlxalq Qadın Günü ilk dəfə Avstriya, Danimarka, Almaniya və İsveçrədə 19 Martda qeyd olundu. Qadınların iş, seçmə və seçilmə, təhsilə çatma haqqları və ayrı-seçkilikçiliyin sonlanması tələbiylə təşkil edilən mitinqlərə 1 milyondan çox qadın qatıldı. Bir həftə sonra 25 Martda NYCdə çıxan yanğından əksəriyyəti İtalyan və Yəhudi immiqrantların meydana gətirdiyi 140 əməkçi qadın öldü. Bu hadisə ABŞda qadınların iş şərtlərinə diqqət çəkdi və sonrakı Beynəlxalq Qadın Günlərinin də mərkəz nöqtələrindən biri halına gəldi. Bu il qadınların "Çörək və Güllər" kampaniyasına da şahidlik etdi.
1913-1914
I. Dünya Döyüşünün ərəfəsində barış üçün kampaniya icra edən Rus qadınları fevralın son Bazar günü ilk dəfə Beynəlxalq Qadın Gününü qeyd etdi. Mübahisə/müzakirələrin ardından 1913də gün 8 Marta daşındı və bu günə qədər qlobal ölçəkdə qəbul edilən tarix oldu. 1914də Avropa diametrində qadınlar döyüşə qarşı qadın həmrəyliyini dilləndirmək üçün küçədə idi.
1917
Fevralın son Bazar günü Rusiyada qadınlar döyüşdə ölən 2 milyondan çox Rus əsgəri üçün "çörək və barış" hərəkətinə getdi. Siyasi liderlərin müxalifətinə baxmayaraq qadınlar Çarın salınmasıyla qurulan keçici hökumət oy haqqı verənə qədər tətilə davam etdi.
1918-1999
Sosialist hərəkətin içindən doğulmasının ardından Beynəlxalq Qadın Günü inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə qadın haqqlarının gündəmə gətirildiyi bir qlobal gün halına gəldi. İldən ilə qadınlar güc qazandı. Birləşmiş Millətlər illər boyunca qadınların ictimai, iqtisadi və siyasi həyata iştirakını artırmaq və qadın haqqlarını irəlilətmək üçün beynəlxalq səyləri koordinasiya edəcək konfranslar təşkil etdi. 1975 "Beynəlxalq Qadın İli" elan edildi. Qadın təşkilatları və hökumətlər də hər il 8 Martda təşkil edilən fəaliyyətlərlə qadınların irəliləməsini qeyd etmək və qadının həyatın hər sahəsində bərabərliyə sahib olması üçün edilməsi lazım olanları gündəmə gətirmək üçün işlə/çalışdı.
2000 və sonrası
Beynəlxalq Qadın Günü artıq Çin, Ermənistan, Rusiya, Azərbaycan, Belarus, Bolqarıstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Makedoniya, Moldova, Mongolya, Tacikistan, Ukrayna, Özbəkistan və Vyetnamda rəsmi tətil. (EÜ)
Qaynaq: http://www.internationalwomensday.com/about.asp
Tercüme sistemi yardim ile: S.RAHBAR